Địa chỉ: Khu 2, ấp 4, Xã Tóc Tiên, Phú Mỹ, Bà Rịa - Vũng Tàu. Hotline: 0907 249 746

Con Rùa Mù

Này các tỳ-kheo (tỳ-kheo ở đây muốn nói tới những ai —cả tại gia và xuất gia, đã thấy sự nguy hiểm trong luân hồi), ví như một người ném cái ách của một chiếc xe bò có một cái lỗ trên đó, vào giữa biển lớn. Cái ách đó có thể bị gió từ hướng đông thổi nó qua hướng tây, gió từ hướng tây thổi nó qua hướng đông, gió từ hướng bắc thổi nó qua hướng nam, gió từ hướng nam thổi nó qua hướng bắc. Trong biển lớn đó có một con rùa mù (kāṇo kacchapo), con rùa mù đó sau một trăm năm hay một ngàn năm có thể nổi lên và thò cái đầu của nó ra một lần. Này các tỳ-kheo! Các ông nghĩ thế nào? (Taṃ kiṃ maññatha?) liệu con rùa mù đó có thể cho cổ của nó vào cái lỗ duy nhất trên cái ách đã nói được không? Thực sự là không thể, bạch Đức Thế Tôn. Tuy nhiên, bạch Đức Thế Tôn, vào một lúc nào đó sau một thời gian dài trôi qua, nó có thể.

“Thực vậy, còn nhanh hơn, này các tỳ-kheo, con rùa mù đó sẽ cho cổ của nó vào cái lỗ trên ách đã nói, nhưng hiếm hơn và khó hơn cho kẻ ngu (bālena) có thể trở lại làm người, sau khi đã đi vào những cõi khổ (vinipātagatena), Ta tuyên bố như vậy.”

Lý do vì sao? (Taṃ kissa hetu)? Ở các cõi đó, này các tỳ-kheo, không có đời sống đạo đức (Dhammacariyā), không có tịnh hạnh (samacariyā), không tạo tác thiện nghiệp (kusalakiriya), không tạo tác phước nghiệp (puññakiriya). Ở đây,  chỉ có ăn thịt lẫn nhau (aññamaññakhādika), này các tỳ-kheo, trong bốn cõi khổ, mạnh hiếp yếu xảy ra (dubbalakkhādikā).

Ý nghĩa của ví dụ trên như sau: Biển lớn bao quanh bốn đại châu lục và hai mươi ngàn hòn đảo nhỏ rất mênh mông. Một cái ách xe bò chỉ có một cái lỗ trên đó được ném vào giữa biển lớn ở phía nam của xứ Nam-thiệm-bộ-châu (Jambudīpa) hay Ấn Độ. Cái ách đó trôi dạt bốn phương theo chiều gió thổi. Một con rùa mù cả hai mắt sống ở phía bắc của xứ Bắc-cu-lô-châu (Uttarakuru). Con rùa ấy cũng lang thang khắp bốn phương trên biển lớn. Cứ mỗi một trăm năm hay một ngàn năm nó mới trồi lên mặt nước một lần. Này các Tỳ-kheo, cả cái ách và con rùa đều trôi dạt lang thang vô định đây đó. Liệu chúng có thể gặp được nhau? và có thể nào con rùa mù tình cờ thò được cổ của nó vào trong cái lỗ trên cái ách ấy được không? Đức Phật đã hỏi như vậy. Các vị Tỳ-kheo trả lời: “Bạch Đức Thế Tôn, hầu như không có khả năng nào. Tuy nhiên, sự gặp gỡ của chúng có thể khả dĩ sau hàng kiếp nếu cả con rùa mù và cái ách có thể tồn tại trong thời gian rất lâu như vậy.”

“Này các Tỳ-kheo, cơ hội để con rùa ấy thò được đầu của nó vào cái lỗ của cái ách là khó đến thế. Nhưng cơ hội của một người bị rơi vào bốn cõi khổ sau khi chết được trở lại cõi người còn khó hơn gấp ngàn lần. Tại sao lại khó đến như vậy? Trở lại cõi người là điều chỉ có thể xảy ra đối với những người mà vào lúc cận tử nắm bắt được đối tượng của các thiện nghiệp như bố thí, giữ giới, và hành thiền. Còn người chết với những đối tượng là ác nghiệp sẽ rơi vào bốn cõi khổ. Trong những cõi khổ của địa ngục, ngạ quỷ, A-tu-la (asura)[1], không ai biết gì về bố thí, giữ giới và hành thiền ngoại trừ các vị Bồ Tát (Bodhisattas) với các ba-la-mật đã chín muồi. Giữa loài thú, con mạnh hiếp đáp con yếu suốt cuộc đời của chúng và ăn thịt lẫn nhau. Ác ý lúc nào cũng khởi lên trong chúng. Tâm chúng luôn đi kèm với tham, sân, si. Những chúng sanh trong cõi ngạ quỷ và A-su-ra luôn luôn bị ưu phiền bởi những thống khổ triền miên của đói, khát, lo sợ và đau đớn thể xác. Ngày, tháng, năm trôi qua với sầu, bi, khổ, ưu não liên tục. Những chúng sanh ở địa ngục không có niềm vui (thọ lạc) dù chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi của một hơi thở vô hay hơi thở ra suốt quá trình sống một trăm ngàn năm hay một triệu năm ở đó. Sẽ không ai dám nhìn vào cảnh họ bị (quỷ địa ngục) vặn xoắn từ bên này sang bên kia hay bị tung lên ném xuống trong muôn vàn khổ đau không lúc nào ngừng nghỉ. Họ trải qua nhiều ngày, nhiều tháng và nhiều năm như vậy. Trong mỗi kiếp sống, cho đến khi nào họ còn sống, tâm xấu cứ nối tiếp nhau xuất hiện giống như một dòng sông. Theo cách này, những người sanh trong ác thú không thể chết và nắm bắt những đối tượng thiện để trở lại kiếp sống làm người được. Hết kiếp này sang kiếp khác, họ ngày càng xa rời những thiện nghiệp, trong khi gánh nặng của quả nghiệp ác cứ gia tăng liên tục. Trong những địa ngục với kiếp thời gian không thể tính kể ấy, họ chìm xuống và lao vào những địa ngục càng lúc càng sâu hơn giống như dòng sông luôn trôi chảy từ nơi cao xuống những vùng đất thấp vậy. Một khi đã rơi xuống, vô số ngạ quỷ, súc sanh, và A-su-ra sẽ dẫn dắt họ chìm sâu hơn qua hết kiếp này sang kiếp khác. Do đó, một người khi đã rơi vào các đoạ xứ thì cơ hội được trở lại kiếp sống con người còn khó hơn cả ví dụ con rùa mù đã nói ở trên cả trăm hay cả ngàn lần. Đây là ý nghĩa của bài kinh. Sau khi đã thành tựu cơ hội hiếm hoi nhất là được sanh làm người (manussatta dullabha) và sự xuất hiện hiếm hoi nhất — đó là Đức Phật ra đời (Buddhuppāda-dullabha), những thính chúng có đạo tâm sau khi suy xét bài kinh này hãy tránh những thân hành ác, khẩu hành ác và ý nghĩ ác, là nhân rơi vào bốn cõi khổ, và nên cố gắng với quyết tâm vững chắc, tu tập thân hành thiện, khẩu hành thiện, và ý hành thiện là nhân đi đến những kiếp sống may mắn của con người và chư thiên hữu phước như Tứ Đại Thiên Vương (Cātummahārājika), Đạo Lợi (Tāvatiṃsa), v.v… sau khi chết.

 

 

[1] Asura:In Pali Literature the Asuras are classed among the inferior deities together with the Supannas (kim sí điểu), gandhabbas, yakkhas (DA.i.51), garulas and nāgas (Mil.117). Rebirth as an Asura is considered as one of the four unhappy rebirths or evil states (apāyā), the others being niraya, tiracchānayoni and pettivisaya (E.g., It.93; J.vi.595; J.v.186; Pv.iv.11). (Asura: Trong văn học Pāḷi, Asura được xếp vào hàng các chư thiên hạ liệt cùng với Kim sí điểu, Càn-thát-bà, Dạ-xoa, nhân điểu và các loài rồng (nāgas) (Mil.117). Tái sanh làm Asura được xem là một trong những sự tái sanh bất hạnh hay những trạng thái khổ (apāyā), ba dạng tái sanh kia là địa ngục (niraya), bàng sanh (tiraccānayoni) và ngạ quỷ  (E.g., It.93; J.vi.595; J.v.186; Pv.iv.11).

 

22-02-2025 - 55 lượt xem

back-to-top.png